Uitleg

Iedere dag worden de rechten van mensen op de vlucht geschonden. Ook Nederlandse politici lijken internationale afspraken over mensenrechten soms te vergeten. De Humanity Checker van Oxfam Novib legt de verkiezingsprogramma’s van acht politieke partijen langs de menselijke meetlat.

65 miljoen mensen

In 2016 zijn er wereldwijd meer dan 65 miljoen mensen op de vlucht. Men noemt dit de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. 1 miljoen mensen is gevlucht naar Europa en maar liefst 86 % procent van de vluchtelingen wordt opgevangen in de regio. Niet Europa maar het Midden-Oosten en Afrika kampen vooral met de vluchtelingencrisis.

Onveilig op de vlucht

Het beleid van Europese politici is vaak gericht op het ontmoedigen van vluchten, niet op het realiseren van veilige vluchtroutes. Een sober asielbeleid neemt de noodzaak om te vluchten echter niet weg. Bovendien zorgen veel maatregelen, zoals het sluiten van grenzen, het aankondigen van lange procedures en het belemmeren van gezinshereniging, voor onveilige situaties en staan ze op gespannen voet met internationale en Europese verdragen.

Hoe humaan is jouw partij?

Ook Nederlandse politieke partijen presenteren oplossingen voor de vluchtelingencrisis. Hierbij lijken internationale afspraken over mensenrechten echter soms ver op de achtergrond te raken. Met de Humanity Checker legt Oxfam Novib de verkiezingsprogramma’s van acht politieke partijen langs de menselijke meetlat. Hoe humaan is jouw partij voor vluchtelingen?

Waarom deze vier thema's?  

De vier hoofdthema’s van de Humanity Checker zijn de vier stadia die vluchtelingen doorlopen op zoek naar veiligheid waarin de bescherming van hun rechten cruciaal is en voor staten verplicht, maar dit wordt lang niet altijd gewaarborgd. Voor elk thema zijn 5 onderzoeksvragen geformuleerd die de verkiezingsprogramma’s checken op mensenrechtelijke oplossingen voor de vluchtelingenproblematiek.

Reactie PVDA februari 2017

'De PvdA hecht veel waarde aan het de naleving van mensenrechten en internationale verdragen. Dit blijkt ook uit de Humanity Checker. Volgens Oxfam heeft de PvdA echter een aantal zaken met betrekking tot  internationale afspraken en vluchtelingen niet opgenomen in het verkiezingsprogramma. Bij betere bestudering van het verkiezingsprogramma blijkt dit echter niet te kloppen.  

Zo heeft de PvdA de afgelopen jaren het gezinsherenigingbeleid versoepeld. Vooral achterblijvende meisjes waren extra kwetsbaar en de reis alleen naar Europa zorgde voor levensgrote risico's. De leeftijdsgrens van 18 is door ons komen te vervallen en kinderen die ook tot het gezin behoren mogen nu automatisch nareizen. Dit houden we uiteraard in stand. 

In het PvdA verkiezingsprogramma staat letterlijk dat we meer veilige en legale vluchtroutes willen door in te zetten op meer hervestiging via de UNHCR van kwetsbare vluchtelingen vanuit landen van eerste opvang naar Europa. Hiermee bevorderen we het redden van levens tijdens onveilige overtochten.

De PvdA staat, zoals valt te lezen, achter het VN vluchtelingenverdrag. Daaronder valt non-refoulement; waarmee wordt voorkomen dat vluchtelingen worden uitgeleverd aan een staat waar zij risico lopen op doodstraf, foltering of willekeurige detentie.

De PvdA tornt niet aan de   vijfjaren   termijn   voor   het   verkrijgen   van   het   Nederlanderschap. Naturalisatie wordt bevorderd als mensen de taal spreken en vanaf dag 1 bezig zijn met inburgering. Dit hebben wij opgenomen in het verkiezingsprogramma.

Tot slot is het zo dat vluchtelingen uiteraard recht hebben op geneeskundige bijstand en zorg. Dit is opgenomen in de wet en hier staan wij pal achter.’

Reactie D66 februari 2017

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma: “D66 vindt dat er niet voor niets internationale afspraken en verdragen zijn die mensenrechten en vluchtelingen moeten beschermen. D66 vindt dan ook dat je die afspraken en verdragen moet respecteren en naleven. Daar heeft D66 zich de afgelopen vier jaar voor ingezet en zal dat de komende kabinetsperiode ook doen. Het is mooi dat Oxfam Novib dit erkent en ons het hoogste rapportcijfer heeft gegeven van alle partijen. Ik heb daar wel een dubbel gevoel over. Ik ben trots, maar vind tegelijkertijd dat dit een vanzelfsprekendheid moet zijn voor alle politieke partijen. Helaas zien we te vaak dat dit niet het geval is. Juist nu is het van het grootste belang om mensenrechten te beschermen. Wereldwijd. Want we zijn er nog lang niet. Nog steeds is er geen functionerend Europees asielbeleid en komen veel Europese lidstaten de gemaakte afspraken als het gaat om de opvang van vluchtelingen niet of onvoldoende na. Zo zitten er nog duizenden kinderen zonder ouders in Griekse vluchtelingenkampen en komt er van de afgesproken herverdeling van vluchtelingen weinig terecht. Vluchtelingen die in Nederland aankomen moeten vanaf dag één de Nederlandse taal leren. Dit is noodzakelijk om zo snel mogelijk volwaardig mee te draaien in de Nederlandse samenleving en de normen en waarden eigen  te maken.”

Reactie GroenLinks maart 2017

GroenLinks is tevreden om een 8 te hebben gescoord op de Humanity Checker van Oxfam Novib. Voor GroenLinks zijn mensenrechten en vluchtelingenbeleid een heel belangrijk onderwerp. Mensen die vluchten voor oorlog en geweld moeten goed worden opgevangen in Nederland. Internationaal en nationaal willen we de allersterkste waarborging van de rechten en kansen van vluchtelingen. De Humanity Checker is gebaseerd op ons verkiezingsprogramma. In aanvulling op de analyse van ons programma in de Humanity Checker doet GroenLinks nog meer voorstellen voor verbetering van het vluchtelingenbeleid. Zo wil GroenLinks veilige routes voor vluchtelingen om naar Europa te komen en een ruimhartig hervestigingsbeleid van kwetsbare vluchtelingen via de UNHCR. In onze plannen is er geen ruimte voor afbraak van deze rechten zoals het invoeren van willekeurige administratieve detentie. Daarnaast moet de opvang en integratie van vluchtelingen stukken beter. Wij zetten in op forse uitbreiding van het aantal sociale huurwoningen zodat de wachtlijsten korter worden en statushouders sneller aanspraak maken op een woning. GroenLinks spant zich al jaren binnen en buiten de Tweede Kamer in voor de bescherming en bevordering van mensenrechten en een humaan vluchtelingenbeleid, en zal dat ook komende kabinetsperiode blijven doen.